Szwedzka kadra narodowa to jeden z najbardziej rozpoznawalnych zespołów w europejskiej piłce. Reprezentacja Szwecji w piłce nożnej mężczyzn zdobyła srebrny medal mistrzostw świata w 1958 roku, trzy brązowe medale na mundialach oraz złoto olimpijskie z 1948 roku – dorobek, który plasuje ją wśród najbardziej utytułowanych drużyn kontynentu. Od pierwszego meczu w 1908 roku Niebiesko-Żółci regularnie pojawiają się na największych turniejach, a ich barwy reprezentowali tacy giganci jak Zlatan Ibrahimović, Henrik Larsson czy Gunnar Gren. Historia Trzech Koron to opowieść o konsekwencji, taktycznej dyscyplinie i skandynawskim charakterze – cechach, które pozwoliły tej kadze wielokrotnie zaskoczyć faworytów.
Reprezentacja Szwecji w piłce nożnej – aktualna kadra
Skład szwedzkiej kadry przechodzi obecnie proces odbudowy po zakończeniu kariery przez legendy ostatnich dekad. Nowe pokolenie zawodników ma szansę zapisać kolejne karty w historii Trzech Koron, łącząc doświadczenie z młodzieńczym zapałem. Kompletne zestawienie piłkarzy reprezentujących Szwecję w bieżącym sezonie – wraz z numerami i pozycjami – znajdziesz w tabeli poniżej.
Początki i przynależność do międzynarodowych federacji
Pierwszy oficjalny mecz międzypaństwowy reprezentacja Szwecji rozegrała 12 lipca 1908 roku, odnosząc imponujące zwycięstwo nad Norwegią wynikiem 11:3. To spektakularne otwarcie zapoczątkowało długą przygodę skandynawskiej kadry na arenie międzynarodowej. Niebiesko-żółci są od 1904 roku zrzeszeni w FIFA i od 1954 w UEFA, co czyni ich jedną z najstarszych federacji piłkarskich na świecie.
Szwecja jest pierwszą reprezentacją zrzeszoną w UEFA, która rozegrała ponad 1000 oficjalnych spotkań (stan na dzień 15 czerwca 2022 – 1082 spotkania, 533 wygrane, 229 remisów i 320 przegranych). To świadczy o niezwykłej aktywności i długiej tradycji szwedzkiego futbolu na arenie międzynarodowej.
Najwyższe zwycięstwa w historii Szwedzi odnieśli nad Łotwą w 1927 r. oraz nad Koreą Południową w 1948 r. – oba spotkania zakończyły się wynikiem 12:0.
Najdotkliwszej porażki Niebiesko-Żółci doświadczyli 20 października 1908 r. w Londynie, gdy ulegli Anglii 1:12. Ciekawostka – pierwsza wielka porażka miała dokładnie taką samą różnicę bramek jak pierwsze wielkie zwycięstwo nad Norwegią.
Złota era – sukcesy lat 40. i 50.
Wczesne lata przyniosły Szwedom pierwsze znaczące osiągnięcia na igrzyskach olimpijskich. W debiucie – w 1908 r. Szwedzi zajęli czwartą pozycję na turnieju w Wielkiej Brytanii. Premierowy – brązowy medal Niebiesko-Żółci wywalczyli w 1924 r. przy okazji zmagań we Francji.
Najważniejszy sukces Szwedzi zanotowali w 1948 podczas IO w Wielkiej Brytanii. Wtedy kadra Trzech Koron cieszyła się ze złota, po tym jak pokonała w finale Jugosławię 3:1. W 1952 r. Szwecja po raz drugi w historii zajęła trzecie miejsce na Olimpiadzie w Finlandii. Ten okres to prawdziwy rozkwit szwedzkiej piłki na arenie międzynarodowej.
Mistrzostwa Świata 1950 i 1958
Na Mistrzostwa Świata 1950 Szwecja jechała jako triumfator rozgrywanych dwa lata wcześniej Igrzysk Olimpijskich. W Brazylii w rozgrywkach grupowych wyeliminowała Włochy, a w rundzie finałowej mimo porażek 1:7 z Brazylią i 2:3 z Urugwajem w ostatnim meczu wygrała z Hiszpanią i ostatecznie zajęła trzecie miejsce w turnieju.
Jeszcze lepiej poszło Szwedom osiem lat później. Największym sukcesem reprezentacji Szwecji na Mistrzostwach Świata jest zdobycie srebrnego medalu w 1958 roku, kiedy to jako gospodarz turnieju dotarła do finału. Szwecja w decydującym starciu przegrała z Brazylią 2:5. Drużyna, w której składzie grali m.in. bramkarz Kalle Svensson, obrońca Orvar Bergmark, czy napastnicy Lennart Skoglund i Gunnar Gren, uważana jest za najsilniejszą w historii futbolu szwedzkiego.
| Turniej |
Rok |
Osiągnięcie |
Uwagi |
| IO Paryż |
1924 |
Brązowy medal |
Pierwszy medal olimpijski |
| IO Londyn |
1948 |
Złoty medal |
Zwycięstwo 3:1 z Jugosławią |
| MŚ Brazylia |
1950 |
Brązowy medal |
Wyeliminowanie Włoch w grupie |
| IO Helsinki |
1952 |
Brązowy medal |
Drugi medal olimpijski z rzędu |
| MŚ Szwecja |
1958 |
Srebrny medal |
Finał jako gospodarze |
Lata stagnacji i powrót na szczyt w latach 90.
Po okresie sukcesów reprezentacja na prawie trzy dekady popadła w przeciętność. Szwedzi mieli problem z awansem na wielkie turnieje, a gdy już się na nie kwalifikowali, rzadko przekraczali fazę grupową. Był to trudny czas dla szwedzkiej piłki, która musiała przebudować swoje struktury i znaleźć nowych liderów.
Odrodzenie szwedzkiej drużyny narodowej związane jest z osobą trenera Tommy’ego Svenssona, który od 1991 roku przez sześć lat był selekcjonerem reprezentacji. Najpierw Szwedzi bardzo dobrze zaprezentowali się na Euro 1992 – tam po raz pierwszy pokazało się nowe pokolenie piłkarzy urodzonych w drugiej połowie lat 60. z Martinem Dahlinem, Tomasem Brolinem, Jonasem Thernem, Kennetem Anderssonem, Klasem Ingessonem, Stefanem Schwarzem czy starszym od nich bramkarzem Thomasem Ravellim na czele.
Na mistrzostwach Europy w 1992 r. Szwedzi doszli do półfinału, w którym przegrali z Niemcami 2:3, a meczu o trzecie miejsce nie rozegrano. To był dopiero debiut szwedzkiej kadry na mistrzostwach Europy – wcześniej nigdy nie udało się zakwalifikować na ten turniej.
Brązowy medal mundialu w USA
Dwa lata później ci sami zawodnicy, wspomagani przez dwudziestoparolatków Patrika Anderssona i Henrika Larssona, zdobyli brązowy medal na Mundialu w Stanach Zjednoczonych. W 1994 r. na turnieju w Stanach Zjednoczonych Szwedzi wywalczyli brązowy medal i był to ostatni sukces Trzech Koron.
Szwecja w 1994 r. znajdowała się przez pewien czas na drugim miejscu w światowym rankingu FIFA – najwyższa pozycja w historii reprezentacji.
Zespół łączył doświadczenie z młodością, a jego gra była zarówno efektywna, jak i atrakcyjna dla kibiców. To był szczyt możliwości tego pokolenia szwedzkich piłkarzy.
Legendy szwedzkiej piłki – rekordziści i ikony
Przez ponad sto lat historii szwedzkiej piłki w kadrze narodowej grali zawodnicy, którzy zapisali się złotymi zgłoskami w annałach futbolu. Niektórzy z nich stali się legendami nie tylko w swoim kraju, ale i na całym świecie.
Zlatan Ibrahimović – król strzelców
Najskuteczniejszym zawodnikiem w historii reprezentacji Szwecji jest Zlatan Ibrahimović, który ma na koncie 62 gole w 120 meczach. Te liczby mówią same za siebie – żaden inny szwedzki piłkarz nie zbliżył się do tego dorobku. Jego kariera klubowa prowadziła przez najlepsze zespoły Europy: Ajax, Juventus, Inter Mediolan, Barcelona, Milan, Paris Saint-Germain, Manchester United.
W reprezentacji był bezsprzecznym liderem przez prawie dwie dekady, choć nigdy nie udało mu się poprowadzić Szwecji do wielkiego sukcesu na mistrzostwach. To paradoks kariery Ibrahimovicia – mimo spektakularnych sukcesów klubowych, w kadrze narodowej nigdy nie sięgnął po medal wielkiego turnieju.
W meczu towarzyskim z Anglią w 2012 roku Zlatan czterokrotnie pokonał Joe Harta, zamykając mecz legendarną przewrotką zza pola karnego. Ten gol do dziś jest pokazywany jako jeden z najpiękniejszych w historii futbolu.
Po Euro 2016, napastnik Zlatan Ibrahimović zakończył karierę reprezentacyjną, choć później jeszcze na krótko wrócił do kadry. Jego powrót był krótkotrwały, ale pokazał, jak bardzo Szwecja potrzebowała lidera jego kalibru.
Inni wielcy strzelcy i rekordziści
Drugi w klasyfikacji wszechczasów najlepszych strzelców jest z 49 golami Sven Rydell. Rydell grał w latach 20. i 30. XX wieku, gdy piłka nożna wyglądała zupełnie inaczej niż dziś. Zawodnik ten rozegrał tylko 43 spotkania w barwach narodowych w latach 1923-32. Jego dorobek strzelecki przez dziesiątki lat pozostawał nienaruszalny, aż pojawił się Ibrahimović.
Anders Svensson, który może pochwalić się imponującą liczbą 148 meczów, pozostaje rekordzistą pod względem występów w szwedzkiej kadrze. Piłkarz od 1999 do 2013 r. wystąpił w 148 meczach, strzelając 21 goli. Ten pomocnik przez lata był filarem zespołu, gwarantując stabilność w środku pola.
Drugi pod względem liczby spotkań Thomas Ravelli grał w reprezentacji Szwecji 143 razy w latach 1981-1997. Bramkarz ten był świadkiem wielu przełomowych momentów w historii szwedzkiej kadry.
| Zawodnik |
Pozycja |
Lata gry |
Mecze |
Bramki |
| Zlatan Ibrahimović |
Napastnik |
2001-2016 (2021) |
120 |
62 |
| Anders Svensson |
Pomocnik |
1999-2013 |
148 |
21 |
| Thomas Ravelli |
Bramkarz |
1981-1997 |
143 |
0 |
| Sven Rydell |
Napastnik |
1923-1932 |
43 |
49 |
Inni znani szwedzcy piłkarze to Henrik Larsson, Freddie Ljungberg i Anders Svensson. Henrik Larsson to legenda Celticu Glasgow i Barcelona, snajper o niezwykłym instynkcie strzeleckim. Freddie Ljungberg błyszczał w Arsenalu, będąc częścią słynnej drużyny „The Invincibles”.
XXI wiek – regularna obecność na turniejach
Pod koniec lat 90. XX wieku nastąpił jednak chwilowy zastój reprezentacji, przegrywając eliminacje do Euro 1996 i Mundialu 1998. Po obu nieudanych eliminacjach Svensson pożegnał się z reprezentacją. To był trudny moment dla szwedzkiego futbolu, który musiał znaleźć nową drogę do sukcesu.
Od 2000 roku (z wyjątkiem Mundialu 2010 i MŚ 2014), Szwecja jest obecna na każdych mistrzostwach świata i Europy, i mimo iż prezentuje futbol nie tylko podporządkowany żelaznej taktyce, ale i jak na piłkarstwo skandynawskie bardzo efektowny, to zazwyczaj odpada albo w fazie grupowej albo w drugiej rundzie. Ta regularność pokazuje stabilność szwedzkiego futbolu, choć brakuje przełomowych wyników.
Selekcjonerzy nowego tysiąclecia
Przez cztery lata jako pierwsza reprezentacja w Europie prowadzona była przez dwóch równorzędnych selekcjonerów – Tomasa Söderberga i Larsa Lagerbäcka. Ten eksperyment okazał się skuteczny – Szwecja regularnie kwalifikowała się na wielkie turnieje.
Lars Lagerbäck prowadził reprezentację do 2009 roku, osiągając z nią 1/8 finału mistrzostw Świata 2006 w Niemczech, oraz awansując z nią do finałów Euro 2008, które Szwedzi zakończyli na fazie grupowej. Jego następcą na stanowisku selekcjonera reprezentacji Szwecji został Erik Hamrén, który wywalczył z nią awans na mistrzostwa Europy 2012 w Polsce i na Ukrainie, oraz Euro 2016 we Francji (w obu przypadkach Szwedzi kończyli swój udział w tych imprezach na fazie grupowej).
Mundial 2018 – sukces bez Zlatana
Jednym z najnowszych, znaczących osiągnięć reprezentacji Szwecji był awans do ćwierćfinału Mistrzostw Świata w Rosji w 2018 roku. Po raz ostatni Szwecja zagrała na mistrzostwach świata w 2018 r. i wówczas doszła do ćwierćfinału. Ten turniej w Rosji był pozytywnym zaskoczeniem – szwedzka drużyna, bez kontuzjowanego Zlatana, pokazała siłę kolektywu i solidną grę obronną.
Występy na mistrzostwach Europy
Na mistrzostwach Europy Szwedzi zadebiutowali dopiero w 1992 r. podczas turnieju w ich własnym kraju. Późny debiut na Euro kontrastuje z długą historią występów na mistrzostwach świata i igrzyskach olimpijskich.
Od 2000 r. Szwecja regularnie kwalifikuje się na Euro, ale dotychczas nie zdołała wywalczyć medalu, dwukrotnie kończąc zmagania na fazie grupowej, raz docierając do 1/8 finału (2020), a raz do ćwierćfinału (2004). Najlepszym wynikiem pozostaje wspomniany półfinał z 1992 roku na własnym stadionie. Euro zawsze było trudniejszym turniejem dla Szwedów niż mistrzostwa świata – europejska konkurencja jest niezwykle wyrównana.
Bolesna porażka w barażach 2022
W eliminacjach do Mistrzostw Świata w Piłce Nożnej 2022, Szwecja zajęła drugie miejsce w grupie B i zakwalifikowała się do baraży. W półfinale wyeliminowała reprezentację Czech po dogrywce, ale 29 marca 2022 roku przegrała w finale na Stadionie Śląskim z reprezentacją Polski 0:2. Ten mecz zakończył szwedzkie nadzieje na występ w Katarze i był jednym z najbardziej bolesnych momentów w ostatnich latach dla Trzech Koron. Dla Szwedów był to bolesny cios – po raz pierwszy od lat nie zagrali na mundialu.
Styl gry i charakterystyka drużyny
Szwedzka piłka kojarzy się z solidnością, organizacją i fizycznością. Przez lata reprezentacja Szwecji była znana z żelaznej dyscypliny taktycznej i kolektywnej gry. Szwedzki futbol tradycyjnie stawia na solidną organizację defensywną, kombinacyjną grę i kolektyw ponad indywidualne gwiazdy.
Nawet w czasach Zlatana Ibrahimovicia, gdy kadra miała światowej klasy napastnika, pozostali zawodnicy musieli ciężko pracować dla drużyny. Mundial 2018 w Rosji pokazał to doskonale – szwedzka drużyna, bez kontuzjowanego Zlatana, pokazała siłę kolektywu i solidną grę obronną.
Domowy stadion i przydomki
Domowym stadionem jest Friends Arena w Solnie, nowoczesny obiekt, który zastąpił legendarny Rasunda Stadion. Arena ta może pomieścić dziesiątki tysięcy kibiców i jest jednym z najnowocześniejszych stadionów w Skandynawii.
Reprezentacja Szwecji znana jest pod dwoma przydomkami: Trzy Korony (od symbolu narodowego Szwecji) oraz Niebiesko-Żółci (od barw narodowych). Oba przydomki są powszechnie używane przez kibiców i media sportowe.
Obecna sytuacja i perspektywy
Reprezentacja Szwecji stoi przed trudnym zadaniem – musi odbudować pozycję w europejskiej czołówce bez swojego największego gwiazdora ostatnich dwóch dekad. Szwedzki związek piłki nożnej inwestuje w rozwój młodzieży i infrastrukturę. Mimo że Allsvenskan nie może konkurować finansowo z topowymi ligami, wciąż pozostaje dobrą szkołą dla młodych zawodników.
Nowe pokolenie zawodników musi udowodnić, że skandynawski futbol wciąż ma się dobrze. Alexander Isak, Dejan Kulusevski czy Victor Lindelöf to nazwiska, które mogą poprowadzić Szwedów do kolejnych sukcesów. Historia szwedzkiej kadry pokazuje, że ten zespół potrafi się odradzać po trudnych okresach – lata 90. przyniosły powrót na szczyt po dekadach przeciętności.
Kolejne eliminacje pokażą, czy Szwedzi potrafią wrócić na szczyt. Historia uczy, że ta reprezentacja potrafi zaskakiwać – zarówno w pozytywnym, jak i negatywnym sensie. Jedno jest pewne: z taką tradycją i historią sukcesów, Niebiesko-Żółci na pewno nie powiedzieli ostatniego słowa w międzynarodowej piłce.
