Piłka wychodzi za linię obok bramki, ale nie zawsze oznacza to rzut rożny. O wznowieniu decyduje przede wszystkim to, kto dotknął jej jako ostatni i czy cała piłka opuściła boisko. Znaczenie ma również miejsce, w którym przekroczyła linię, ponieważ trafienie do bramki rozpatruje się inaczej niż wyjście poza nią. Poniżej wyjaśniono, kiedy przyznaje się rzut rożny, jak prawidłowo go wykonać i jakie błędy mogą zmienić decyzję sędziego. Uwzględniono też sytuacje mniej oczywiste: brak spalonego bezpośrednio po dośrodkowaniu oraz rzut rożny za zbyt długie przetrzymywanie piłki przez bramkarza.
Kiedy sędzia przyznaje rzut rożny?
Rzut rożny przysługuje drużynie atakującej, gdy cała piłka przekroczy linię bramkową poza bramką, a ostatnio dotknął jej zawodnik drużyny broniącej. Nie ma znaczenia, czy było to celowe wybicie, nieudana interwencja czy przypadkowe odbicie od nogi. Bramkarz jest pod tym względem traktowany tak samo jak pozostali obrońcy.
Typowy przykład to strzał napastnika odbity przez bramkarza obok słupka. Jeżeli piłka wyjdzie poza linię bramkową, następuje rzut rożny. Tak samo będzie po wślizgu obrońcy, który zablokuje dośrodkowanie i wybije piłkę za własną bramkę.
Ważne jest rozróżnienie linii. Wyjście piłki poza linię boczną oznacza wrzut, a nie rzut rożny – nawet gdy zdarzy się tuż przy chorągiewce. Z kolei gdy piłkę za linię bramkową skieruje jako ostatni atakujący, wznowieniem jest zazwyczaj rzut od bramki.
Piłka jest poza boiskiem dopiero wtedy, gdy całym obwodem przekroczy linię – po ziemi lub w powietrzu. Samo dotknięcie linii albo częściowe wyjście poza nią nie przerywa gry.
Z którego narożnika wykonuje się rzut rożny?
Rzut rożny wykonuje się z narożnika położonego najbliżej miejsca, w którym piłka przekroczyła linię bramkową. Drużyna nie może dowolnie wybrać strony tylko dlatego, że jej wykonawcy wygodniej dośrodkowuje się z drugiego narożnika.
Jeżeli obrońca wybije piłkę obok prawego słupka swojej bramki, wznowienie nastąpi z narożnika po tej stronie. Decyduje miejsce wyjścia piłki, nie miejsce oddania strzału, ustawienie napastnika ani punkt ostatniego kontaktu obrońcy z piłką.
Jak prawidłowo wykonać rzut rożny?
Ustawienie piłki i moment rozpoczęcia gry
Piłkę należy ustawić w polu rożnym, czyli obszarze wyznaczonym przez łuk przy chorągiewce. Promień tego obszaru wynosi 1 metr. Linia łuku należy do pola, dlatego piłka może być ustawiona na niej; nie musi leżeć wyłącznie na trawie pomiędzy liniami.
Piłka musi być nieruchoma. Nie wolno więc wznowić gry kopnięciem piłki, która jeszcze się toczy. Chorągiewki nie można usuwać ani przestawiać, nawet jeśli przeszkadza wykonawcy w rozbiegu.
Gra zostaje wznowiona, kiedy piłka zostanie kopnięta i wyraźnie się poruszy. Nie musi opuścić pola rożnego. Krótkie podanie do partnera stojącego obok jest zatem pełnoprawnym wykonaniem rzutu rożnego, o ile ruch piłki jest rzeczywisty i widoczny.
Rzut rożny wykonuje zawodnik drużyny atakującej. Może dośrodkować, zagrać krótko albo próbować strzelić bezpośrednio do bramki. Przepisy nie wymagają podniesienia ręki, określonego rozbiegu ani czekania na gwizdek przy każdym wznowieniu. Jeżeli jednak sędzia poleci zaczekać, należy zastosować się do tego polecenia.
Gdzie mogą stać obrońcy i co wolno w polu karnym?
Przeciwnicy muszą pozostawać co najmniej 9,15 metra od łuku pola rożnego do chwili wprowadzenia piłki do gry. Odległości nie mierzy się od chorągiewki ani od miejsca ustawienia piłki. To istotne zwłaszcza przy krótkim rozegraniu, gdy obrońca próbuje szybko doskoczyć do wykonawcy.
Po prawidłowym kopnięciu obrońca może ruszyć do piłki. Wcześniejsze skracanie dystansu może skutkować interwencją sędziego, a w odpowiednich okolicznościach także napomnieniem za nieprzestrzeganie wymaganej odległości.
W polu karnym dozwolona jest walka o pozycję, ale nie dowolnymi środkami. Trzymanie za koszulkę, odpychanie rękami czy przewracanie rywala nie stają się legalne tylko dlatego, że piłka leci z narożnika. Dotyczy to zarówno broniących, jak i atakujących.
Ważny jest moment przewinienia. Jeżeli dojdzie do niego przed wprowadzeniem piłki do gry, sędzia może zastosować karę dyscyplinarną, lecz samo wznowienie pozostaje rzutem rożnym. Gdy piłka jest już w grze, trzymanie napastnika przez obrońcę we własnym polu karnym może oznaczać rzut karny. Faul atakującego może natomiast zakończyć akcję rzutem wolnym dla przeciwnika.
Czy z rzutu rożnego można zdobyć gola i być na spalonym?
Bezpośredni strzał oraz zagranie do partnera
Z rzutu rożnego można zdobyć bramkę bezpośrednio, bez dotknięcia piłki przez innego zawodnika. Jeśli podkręcone uderzenie wpadnie do bramki przeciwnika i nie doszło do naruszenia przepisów, gol zostaje uznany.
Inaczej wygląda sytuacja, w której wykonawca skierowałby piłkę bezpośrednio do własnej bramki. Taki gol nie zostaje uznany. Przeciwnicy otrzymują wtedy rzut rożny. To rzadki przypadek, ale pokazuje, że możliwość bezpośredniego zdobycia bramki dotyczy wyłącznie bramki rywala.
Zawodnik nie popełnia przewinienia spalonego, jeśli otrzymuje piłkę bezpośrednio z rzutu rożnego. Może więc znajdować się bardzo blisko bramki przeciwnika, nawet przed przedostatnim zawodnikiem drużyny broniącej. Samo takie ustawienie nie jest podstawą do przerwania gry.
Wyjątek nie obejmuje jednak całej dalszej akcji. Jeśli po krótkim rozegraniu partner wykonawcy ponownie poda piłkę, przy tym kolejnym zagraniu obowiązują już zwykłe zasady spalonego. Dlatego zawodnik, który wykonał rzut rożny i czeka na podanie zwrotne, musi uważać na swoją pozycję.
Najczęstsze błędy przy wykonywaniu rzutu rożnego
Nie każdy błąd oznacza powtórzenie wznowienia. Decyzja zależy od rodzaju naruszenia oraz od tego, czy piłka została już prawidłowo wprowadzona do gry.
- Drugie dotknięcie przez wykonawcę: po kopnięciu nie wolno ponownie zagrać piłki, zanim dotknie jej inny zawodnik. Zwykle oznacza to rzut wolny pośredni dla przeciwników.
- Piłka ustawiona poza polem rożnym: wymaga poprawienia ustawienia, a jeśli wznowienie już wykonano – jego powtórzenia.
- Ruchoma piłka: kopnięcie toczącej się piłki nie jest prawidłowym wykonaniem rzutu rożnego.
- Nieuzasadnione opóźnianie: celowe przeciąganie wznowienia może zakończyć się żółtą kartką.
Samo odbicie piłki od słupka nie uprawnia wykonawcy do ponownego zagrania. Słupek nie jest zawodnikiem, więc warunek kontaktu z innym graczem nadal nie został spełniony.
Rzut rożny za przetrzymywanie piłki przez bramkarza
Rzut rożny może zostać przyznany również wtedy, gdy piłka wcale nie opuści boiska. Dzieje się tak, gdy bramkarz we własnym polu karnym kontroluje ją rękami lub ramionami przez ponad 8 sekund.
Sędzia ocenia moment rozpoczęcia kontroli i widocznie odlicza ostatnie 5 sekund, unosząc rękę. Po przekroczeniu limitu przeciwnicy otrzymują rzut rożny wykonywany z narożnika najbliższego pozycji bramkarza w chwili ukarania.
Rzut rożny to nie tylko skutek wybicia piłki za własną bramkę. Może być również karą za zbyt długą kontrolę piłki rękami przez bramkarza.
Przy zwykłym wyjściu piłki poza boisko wystarczą trzy pytania: czy przekroczyła linię w całości, którą linię przekroczyła i kto dotknął jej ostatni. Pozwala to szybko odróżnić rzut rożny od wrzutu oraz rzutu od bramki.