Ruch Chorzów to nazwa, która w polskiej piłce brzmi jak dzwon. Klub z Chorzowa zdobył czternaście mistrzostw Polski i trzy Puchary Polski, co plasuje go wśród absolutnej elity krajowego futbolu. Pozycja Ruchu w rankingach historycznych polskiej piłki to drugie miejsce w klasyfikacji medalowej mistrzostw Polski – ustępuje jedynie Legii Warszawa, ale wyprzedza takie marki jak Górnik Zabrze czy Wisła Kraków. Obecnie Ruch zajmuje 5. miejsce w tabeli wszech czasów Ekstraklasy, uczestnicząc w rozgrywkach najwyższej klasy przez dekady.
Początki legendy – od Wielkich Hajduk do Chorzowa
Klub powstał 20 kwietnia 1920 roku w Bismarckhütte (historyczne Hajduki), jednej z silnie uprzemysłowionych miejscowości we wschodniej części Górnego Śląska, w regionie spornym między Polską a Niemcami. Pierwszy mecz, wygrany 3:1 z Orłem Józefowiec, rozegrano 3 maja 1920 roku – w dzień uchwalenia pierwszej polskiej Konstytucji. To symboliczne połączenie sportu z historią odegrało kluczową rolę w budowaniu tożsamości klubu.
Po plebiscycie górnośląskim i trzecim powstaniu śląskim w 1921 roku Bismarckhütte stała się częścią Polski i województwa śląskiego. Miejscowość przemianowano na Wielkie Hajduki 1 stycznia 1923 roku, więc klub znany był jako Ruch Wielkie Hajduki do kolejnej fuzji z Chorzowem w 1939 roku. Rankingi Ruchu Chorzów zaczęły się budować już w latach dwudziestych – w 1922 roku klub zdobył pierwsze mistrzostwo Górnego Śląska.
Złota era przedwojenna – cztery mistrzostwa z rzędu
Prawdziwy rozkwit przyszedł w latach trzydziestych. 91 lat temu, 12 listopada 1933 roku, Ruch po zwycięstwie z Cracovią świętował swój pierwszy z czternastu tytułów mistrza Polski. To był początek bezprecedensowej dominacji.
Mistrzostwo Polski (14): 1933, 1934, 1935, 1936, 1938, 1951, 1952, 1953, 1960, 1968, 1974, 1975, 1979, 1989
W okresie międzywojennym Ruch zdobył pięć mistrzostw Polski – cztery z rzędu w latach 1933-1936, a następnie tytuł w 1938 roku. W czasach przedwojennych w Ruchu grał Ernest Wilimowski, z którym klub czterokrotnie wygrywał mistrzostwo Polski. Wilimowski to postać legendarna – w reprezentacji Polski rozegrał 22 mecze, zdobywając 21 bramek. Zapamiętany został szczególnie z meczu przeciwko Brazylii na mistrzostwach świata w 1938 roku, w którym strzelił cztery gole.
Pozycja Ruchu w rankingu klubów przedwojennych była niekwestionowana. Wilimowski czterokrotnie zostawał królem strzelców ligi polskiej (w 1939 roku rozgrywki przerwano, gdy był liderem klasyfikacji).
Rekordowe zwycięstwo i bolesna porażka
Historia rankingów Ruchu Chorzów to także historia ekstremalnych wyników. Największą przewagę klub osiągnął 30 maja 1934 roku, wygrywając z Podgórzem Kraków 13:0. Z drugiej strony, najdotkliwsza porażka miała miejsce 5 września 1964 roku, kiedy Ruch przegrał z Polonią Bytom 0:8.
Powojenna odbudowa i era Gerarda Cieślika
W 1948 roku, pod presją komunistów (stalinizacja), klub przemianowano na Unię Chorzów, w 1955 stał się Unią-Ruch, a w 1956 roku wrócił do nazwy Ruch. Mimo zawirowań organizacyjnych, pozycja Ruchu w rankingach nie osłabła.
W 1951 roku klub wygrał wznowioną edycję Pucharu Polski i otrzymał tytuł Mistrza Polski (mimo że był dopiero szósty w lidze). W kolejnych dwóch latach też zdobył tytuł – najpierw w 1952 po finale przeciwko Polonii Bytom, a w 1953 po zakończeniu ligi na pierwszej pozycji.
Najbardziej znanym zawodnikiem tamtej ery był Gerard Cieślik, który poświęcił całe życie klubowi i stał się jego ikoną. Urodzony 29 kwietnia 1927 roku, wychowanek i największa legenda chorzowskiego Ruchu, występował w zespole przez całą seniorską karierę, w latach 1945-1959. Gerard Cieślik zdobył 177 goli w barwach Ruchu, co stanowi rekord klubu.
Mistrzostwo 1960 – rekord wszech czasów
Rok 1960 zapisał się złotymi zgłoskami w historii klubu. 13 marca 1960 roku rozpoczął się sezon, który zakończył się zdobyciem przez Ruch 9. Mistrzostwa Polski. Było ono pod wieloma względami wyjątkowe – zdobyła go rekordowo najmniejsza liczba 14 piłkarzy w całej historii polskiej ekstraklasy.
W 1960 roku Ruch zdobył tytuł mistrza Polski z rekordową liczbą 86,36% punktów możliwych do zdobycia, co jest jednym z najwyższych wyników w historii rozgrywek
Wszyscy piłkarze urodzeni na Śląsku, z tego aż 10 w Chorzowie, 2 w Szopienicach – Dąbrówce Małej, 1 w Katowicach i 1 w Wielkich Hajdukach. To mistrzostwo pokazało, że ranking Ruchu Chorzów budowany był na lokalnych talentach i śląskiej tożsamości.
Lata 70. – europejskie sukcesy i złoty podwójny
Lata 1957-1966 uważane są za straconą dekadę, całkowicie przyćmioną sukcesami nowego największego rywala regionalnego, Górnika Zabrze, chociaż klub wygrał mistrzostwa w 1960 roku. Przełom nastąpił pod koniec lat 60.
Zmiana nastąpiła w sezonie 1967-68, gdy Ruch zdobył 10. tytuł mistrzowski, przerywając serię pięciu kolejnych tytułów Górnika Zabrze. Kolejna złota era nadeszła na początku lat 70. Z Michalem Vičanem jako trenerem, w 1973-74 klub wywalczył jedyny dublet w historii (mistrzostwo i puchar) oraz awansował do ćwierćfinału Pucharu UEFA.
| Sezon |
Osiągnięcie krajowe |
Osiągnięcie europejskie |
| 1972/73 |
2. miejsce w lidze |
– |
| 1973/74 |
Mistrzostwo + Puchar Polski |
Ćwierćfinał Pucharu UEFA |
| 1974/75 |
Mistrzostwo Polski |
Ćwierćfinał Pucharu Europy |
W 1974-75 ponownie wygrali ligę i zakwalifikowali się do ćwierćfinału Pucharu Europy. Rankingi europejskie Ruchu Chorzów nigdy nie były wyższe – klub dotarł do ćwierćfinału Pucharu Mistrzów oraz Pucharu UEFA, a także finału Pucharu Intertoto.
Ostatnie mistrzostwo 1979 – seria Jezierskiego
Kolejny tytuł przyszedł w 1979 roku pod wodzą trenera Leszka Jezierskiego. Chorzowianie kiepsko rozpoczęli rozgrywki zdobywając ledwie 1 punkt w pierwszych 3 spotkaniach. Na dodatek po inauguracyjnej grze stracili z powodu kontuzji Jerzego Wyrobka. Później przyszła jednak wspaniała seria pięciu kolejnych zwycięstw nad Polonią Bytom, ŁKS-em, Zagłębiem Sosnowiec, Lechem Poznań i Arką Gdynia.
Na dwie kolejki przed zakończeniem sezonu przewaga nad drugim zespołem wynosiła 2 punkty i Ruch był o krok od zdobycia trzynastej „gwiazdki”. Należy pamiętać, że wówczas za zwycięstwo przyznawano dwa oczka. W przedostatniej kolejce, 6 czerwca 1979 r., „Niebiescy” zmierzyli się u siebie z Odrą. Na Cichej stawiło się blisko 30 tysięcy widzów, nastawionych na świętowanie mistrzostwa. Ruch przegrał 0:1, jednak w równolegle rozgrywanym meczu Widzew uległ w Bytomiu Szombierkom aż 1:4 i w Chorzowie można było otwierać szampany.
Ostatni tytuł 1989 i Krzysztof Warzycha
Czternaste i jak dotąd ostatnie mistrzostwo Polski Ruch zdobył w 1989 roku. Wychowanek Ruchu Chorzów, Krzysztof Warzycha, debiutował w ekstraklasie w barwach tego klubu. Z klubem tym sięgnął w 1989 roku po mistrzostwo Polski, zdobywając też koronę króla strzelców polskiej ligi.
Od tego czasu pozycja Ruchu w rankingach polskiej piłki stopniowo słabła. Klub uczestniczył we wszystkich sezonach polskiej ekstraklasy do sezonu 1986/1987, co świadczy o stabilności przez dekady, ale lata 90. i XXI wiek przyniosły już spadki formy.
XXI wiek – walka o powrót na szczyt
W czasach, gdy Waldemar Fornalik trenował „Niebieskich”, drużyna dwukrotnie była na ligowym podium. W sezonie 2009/2010 Ruch zdobył brązowy medal, a dwa lata później wicemistrzostwo Polski. W kampanii 2011/2012 Ruch do ostatniej kolejki walczył o zwycięstwo w Ekstraklasie. Wówczas podopieczni Fornalika tylko o punkt przegrali tytuł ze Śląskiem Wrocław.
W 2013 roku ekipa trafiła pod władanie Jana Kociana. Słowacki szkoleniowiec szybko odcisnął swoje piętno na zespole, bo jego podopieczni zdobyli brązowy medal mistrzostw Polski. To były ostatnie wielkie sukcesy klubu w rankingach Ekstraklasy.
Spadki i awanse – współczesne turbulencje
Lata 2010. i 2020. to okres niestabilności. Ruch zakończył sezon 2022-23 jako wicemistrz drugiej ligi, po pokonaniu GKS Tychy 1:0 w ostatniej kolejce. W rezultacie Ruch wrócił do Ekstraklasy po 7 latach nieobecności, z serią trzech kolejnych awansów. Jednak został zdegradowany z powrotem do drugiej dywizji po zaledwie jednym sezonie w najwyższej klasie, kończąc kampanię 2023-24 na 17. przedostatnim miejscu.
Rekordy klubowe i statystyki
Ranking Ruchu Chorzów w kategoriach statystycznych prezentuje się imponująco:
- 14 mistrzostw Polski – drugie miejsce w historii
- 6 tytułów wicemistrza Polski
- 3 Puchary Polski: 1951, 1974, 1996
- Najczęstszym rywalem w rozgrywkach pierwszoligowych była Legia Warszawa – 150 meczów
Rekordzistą w liczbie występów w barwach klubu jest Antoni Nieroba, który rozegrał 401 spotkań, w tym 347 w ekstraklasie. Wśród innych rekordów klubowych wyróżniają się:
Najdłuższa seria zwycięstw obejmująca 10 wygranych miała miejsce w sezonach 1973/1974 i 1974/1975
Rekord w liczbie minut ciągłej gry bez straty gola należy do Piotra Czai, który pozostał niepokonany przez 1003 minuty. Najwyższa średnia goli w sezonie ligowym zapisana jest na koncie Ernesta Wilimowskiego – 1,50 w sezonie 1934 oraz 1,86 w niedokończonym sezonie 1939.
Rekordy frekwencyjne – siła kibiców
Rankingi frekwencyjne Ruchu Chorzów robią wrażenie nawet w XXI wieku. Największa liczba widzów wynosiła 85 tysięcy na meczu z Gwardią Warszawa 7 września 1973. Na własnym stadionie przy ulicy Cichej niezapomnianym momentem był mecz z Polonią Bytom, który przyciągnął rekordowe 55 000 widzów 21 sierpnia 1957 roku.
W ostatnich latach Ruch bije rekordy frekwencji polskiej piłki XXI wieku. Rekord Ekstraklasy w XXI wieku to największa widownia w Ekstraklasie od 9 maja 1975 roku, gdy na meczu Szombierek z Ruchem (na Stadionie Śląskim) było 70 tysięcy kibiców. W kwietniu 2024 roku na meczu Ruchu z Widzewem Łódź pojawiło się ponad 50 tysięcy widzów.
Sobotni hit Betclic 1 Ligi między Ruchem Chorzów a Wisłą Kraków w lutym 2025 śledziło z trybun Stadionu Śląskiego ponad 53 tysiące widzów – nowy rekord frekwencji w polskiej piłce w XXI wieku
Ruch wyróżnia się pod jeszcze jednym względem: wielkości miasta. W sobotę Chorzów został najmniejszym polskim miastem z frekwencją powyżej 40 tysięcy widzów na meczu.
Tabela wszech czasów Ekstraklasy
Pozycja Ruchu Chorzów w rankingu wszech czasów Ekstraklasy to 5. miejsce. To imponujący wynik, biorąc pod uwagę, że klub przez wiele sezonów nie występował w najwyższej klasie rozgrywkowej.
| Kategoria |
Osiągnięcie |
| Miejsce w klasyfikacji medalowej |
2. miejsce (14 mistrzostw) |
| Miejsce w tabeli wszech czasów |
5. miejsce |
| Puchary Polski |
3 trofea |
| Ćwierćfinały europejskich pucharów |
2 (Puchar Europy 1975, Puchar UEFA 1974) |
Śląska tożsamość i lokalne korzenie
Klub znany jest ze swojej śląskiej tożsamości. To element, który wyróżnia Ruch na tle innych polskich klubów. Na Górnym Śląsku, regionie o bogatej historii piłkarskiej, powstanie pierwszych klubów sięga 1903 roku. Przed I wojną światową ich liczba wzrosła do 17, a do sierpnia 1920 roku powstało tu 135 nowych zespołów, w tym Ruch Chorzów.
Ranking Ruchu Chorzów w kontekście śląskiej piłki jest wyjątkowy. Klub przez dekady rywalizował z Górnikiem Zabrze, Polonią Bytom i innymi zespołami regionu, budując niepowtarzalną atmosferę derbów śląskich.
Stadion przy Cichej – serce klubu
Stadion przy ulicy Cichej 6 został zbudowany w latach 1934-1935, a jego oficjalna inauguracja miała miejsce 26 września 1935 roku podczas spotkania z Wartą Poznań. Stadion ma zdolność pomieszczenia 9300 kibiców (wszystkie miejsca są siedzące, z czego 1000 miejsc znajduje się pod dachem).
Własny stadion Ruchu ma pojemność 9300 miejsc. Ponieważ jest obecnie w trakcie renowacji, Ruch tymczasowo rozgrywa mecze na Stadionie Śląskim w Chorzowie z pojemnością 55 211 miejsc. To właśnie na Stadionie Śląskim bito rekordy frekwencji w ostatnich latach.
Miejsce w historii polskiej piłki – podsumowanie
Ranking Ruchu Chorzów w historii polskiej piłki to pozycja w absolutnej czołówce. Czternaście mistrzostw Polski to dorobek, którego nie ma powodu się wstydzić – tylko Legia Warszawa ma ich więcej. Klub z Chorzowa to także pionier europejskich sukcesów polskiej piłki – ćwierćfinały Pucharu Europy i Pucharu UEFA w latach 70. to osiągnięcia, które do dziś budzą szacunek.
Pozycja Ruchu w rankingach historycznych to nie tylko suche liczby. To także Gerard Cieślik, Ernest Wilimowski, Krzysztof Warzycha – nazwiska, które zapisały się w historii polskiego futbolu. To mistrzostwo z 1960 roku zdobyte przez zaledwie 14 zawodników, z których 10 urodziło się w Chorzowie. To dublet z 1974 roku i seria zwycięstw w latach 70.
Współczesne rankingi Ruchu Chorzów pokazują, że klub wciąż ma ogromny potencjał kibicowski – rekordy frekwencji z XXI wieku to dowód na to, że marka „Niebieskich” żyje. Choć sportowe wyniki ostatnich dekad nie dorównują złotym latom, historia i tradycja stawiają Ruch w gronie legend polskiej piłki. Miejsce w tabeli wszech czasów, dorobek medalowy i śląska tożsamość sprawiają, że klub z Chorzowa na zawsze pozostanie jednym z filarów polskiego futbolu.
