Historia Stali Mielec to opowieść o największych sukcesach polskiego futbolu i jednym z najbardziej dramatycznych upadków w historii krajowej piłki. Dwukrotny mistrz Polski z lat 70. dziś walczy o powrót do Ekstraklasy z pozycji 16. miejsca w I lidze – to pokazuje, jak wielka przepaść dzieli złote lata od współczesności. Porównanie rankingów Stali Mielec z różnych dekad ujawnia nie tylko sportową degradację, ale także zmianę całego ekosystemu polskiego futbolu.
Mielczanie przeszli drogę od klubu grającego w ćwierćfinale Pucharu UEFA i przyciągającego 40 tysięcy widzów na stadion, przez bankructwo i grę w V lidze, aż po ponowną walkę o stabilizację w najwyższej klasie rozgrywkowej. Pozycja Stali w rankingach ligowych zmieniała się bardziej dramatycznie niż jakiegokolwiek innego polskiego klubu o tak bogatej historii.
Złota era lat 70. – Stal w czołówce Polski
W sezonie 1972/73 Stal zdobyła swój pierwszy tytuł mistrza Polski, a Grzegorz Lato został królem strzelców. To był początek fenomenu małomiasteczkowego klubu, który rzucił wyzwanie wielkim ośrodkom piłkarskim. Do zdobycia tytułu potrzebnych było 36 punktów, na które złożyło się 13 wygranych i 10 remisów. Mielczanie ponieśli trzy porażki. O trzy punkty ekipa węgierskiego trenera Karoly’ego Konthy wyprzedziła Ruch Chorzów, zaś o sześć Gwardię Warszawa, Górnika Zabrze i Wisłę Kraków.
W sezonie 1975/76 drużyna Stali prowadzona przez Edmunda Zientarę sięgnęła po drugie mistrzostwo kraju. Szlagierowym meczem było spotkanie pomiędzy Stalą Mielec i Legią Warszawa, które zakończyło się wysokim zwycięstwem mielczan 6:0. Ten wynik do dziś pozostaje symbolem dominacji prowincjonalnego klubu nad stołecznym gigantem.
Stal Mielec to dwukrotny mistrz Polski w sezonach 1972/73 i 1975/76, wicemistrz 1974/75, finalista Pucharu Polski 1975/76 oraz jeden z dwóch polskich ćwierćfinalistów Pucharu UEFA w historii
Zespół dwukrotnie sięgnął po Mistrzostwo Polski (1973 i 1976 rok), raz wywalczył wicemistrzostwo kraju (1975 rok) i trzy raz zdobył trzecie miejsce (1974, 1979, 1982 rok). W rankingach Stali Mielec z tamtych lat klub regularnie plasował się w pierwszej trójce tabeli przez całą dekadę.
Europejskie sukcesy – rankingi międzynarodowe
Pozycja klubu w rankingu nie ograniczała się tylko do rozgrywek krajowych. Najgłośniejszym spotkaniem, o którym Mielec nie zapomina jest pojedynek rozegrany w Mielcu 15 września 1976 roku z piłkarską potęgą, Realem Madryt. Rekordowa frekwencja została zanotowana podczas meczów z Realem Madryt, Hamburgerem SV oraz KSC Lokeren, kiedy to na trybunach zasiadło około 40 tysięcy kibiców.
W tym samym sezonie Stal Mielec dotarła także do ćwierćfinału Pucharu UEFA jako jeden z dwóch polskich klubów w historii piłki nożnej. To osiągnięcie plasowało mielczan w elitarnym gronie europejskich klubów – rankingi Stali Mielec w kontekście międzynarodowym były wtedy najwyższe w historii klubu.
| Sezon |
Pozycja w lidze |
Osiągnięcie |
Puchar Europy |
| 1972/73 |
1. miejsce |
Mistrzostwo Polski |
– |
| 1973/74 |
3. miejsce |
Brązowy medal |
Puchar Europy |
| 1974/75 |
2. miejsce |
Wicemistrzostwo Polski |
– |
| 1975/76 |
1. miejsce |
Mistrzostwo Polski + finał PP |
Puchar UEFA – ćwierćfinał |
| 1978/79 |
3. miejsce |
Brązowy medal |
– |
| 1981/82 |
3. miejsce |
Brązowy medal |
Puchar UEFA |
Gwiazdy reprezentacji – indywidualne rankingi
Pierwszym mielczaninem w reprezentacji Polski został Grzegorz Lato. Spośród nich tylko Grzegorz Lato wystąpił na 3 finałach rozgrywając 20 spotkań, a w 1974 strzelając 7 goli zdobył tytuł króla strzelców imprezy. To osiągnięcie stawiało Lato – a pośrednio także Stal Mielec – w światowej czołówce futbolu.
W eliminacjach do Mistrzostw Świata 1974 występowali H.Kasperczak, G.Lato i J.Domarski. Gol dla Polski, jeden z najsłynniejszych w historii polskiego futbolu dający awans na Mundial 1974, strzelił J.Domarski po akcji H.Kasperczaka i G.Laty. Wszyscy trzej byli zawodnikami Stali – żaden inny polski klub nie miał takiego wkładu w sukces reprezentacji.
Skład mistrzowskiej drużyny
W rankingach Stali Mielec z lat 70. wyróżniało się kilku kluczowych zawodników:
- Zygmunt Kukla – bramkarz, który dla Stali rozegrał 340 ligowych spotkań w I i II lidze
- Grzegorz Lato – napastnik, król strzelców MŚ 1974, 100 meczów w reprezentacji
- Henryk Kasperczak – pomocnik, uczestnik dwóch mundiali (1974, 1978)
- Jan Domarski – pomocnik, strzelec legendarnego gola z Anglią
- Eryk Hansel – kapitan mistrzowskiego zespołu
Schyłek potęgi – lata 80. i początek upadku
W I lidze Stal grała łącznie przez 25 sezonów. Najdłuższym, trwającym 13 sezonów, nieprzerwanym pobytem w I lidze były lata 1970–1983. Koniec tego okresu oznaczał początek problemów. Sezon 82/83 był wyjątkowo słaby. Mielecka drużyna zakończyła go na przedostatnim 15. miejscu i spadła z ligi.
W kolejnych latach Stal balansowała pomiędzy I i II ligą, 2 razy spadając i 2 razy awansując, aby w końcu w sezonie 87/88 wygrać II ligę i zagrzać miejsce w elicie na dłużej. Pozycja Stali w rankingach przestała być stabilna – klub stał się typowym „windowiczem”.
Katastrofa lat 90. – całkowity upadek
Lata 90. przyniosły dramatyczny koniec legendy. Kłopoty finansowe zmusiły zarząd do sprzedania piłkarzy. Braki regularnych wypłat skutkowały strajkiem drużyny. Piłkarze odmówili wyjścia na boisku w meczu z Cracovią. To był początek końca.
Na cztery kolejki przed końcem sezonu, 12 czerwca 1997 roku na walnym zgromadzeniu podjęto decyzję o ogłoszeniu upadłości klubu. Rankingi Stali Mielec przestały istnieć – klub zniknął z rozgrywek ligowych. Równe 20 lat po meczu z Realem Madryt, klub z Mielca chwiał się już w posadach.
W 2012 roku Stal wydawała się być w gorszej sytuacji niż piętnaście lat wcześniej, gdy decydowano o likwidacji klubu. Drużyna szorowała po dnie tabeli 3 ligi, na mecze przychodziło po kilkadziesiąt osób, a pieniędzy brakowało na niemal wszystko
Droga z V ligi – odbudowa od podstaw
Mielecka Stal zaczęła odbudowę zespołu od 5 ligi. To był bezprecedensowy upadek dla dwukrotnego mistrza Polski. Pozycja klubu w rankingu Stali Mielec była najniższa w historii – klub grał na poziomie wojewódzkim.
Stal po reaktywacji przystąpiła do rozgrywek V ligi. W pierwszym sezonie (98/99) udało się awansować, jednak mielczanie zadomowili się w IV lidze. Na wyższy szczebel udało się awansować dopiero w sezonie 2007/2008. Remisem 0:0 z Kolbuszowianką Kolbuszowa w przedostatniej kolejce Stal zapewniła sobie miejsce w III lidze.
| Lata |
Liga |
Czas spędzony |
Uwagi |
| 1997 |
– |
– |
Upadłość klubu |
| 1998-2007 |
V-IV liga |
9 sezonów |
Zadomowienie w IV lidze |
| 2008-2012 |
III liga |
5 sezonów |
Powolna odbudowa |
| 2013-2016 |
II liga |
3 sezony |
Awans do I ligi |
| 2016-2020 |
I liga |
4 sezony |
Walka o Ekstraklasę |
| 2020-2025 |
Ekstraklasa |
5 sezonów |
Powrót po 24 latach |
| 2025-obecnie |
I liga |
– |
Spadek, walka o powrót |
Powrót do Ekstraklasy – sezon 2019/20
Stal spędziła 5 sezonów w III lidze i awansowała do II ligi, z której awansowała na zaplecze Ekstraklasy w sezonie 15/16. Stal zagrała w I lidze 4 sezony. W każdym kolejnym zajmowała coraz wyższe miejsca. O awans otarła się już w sezonie 18/19, kiedy zajęła 3. miejsce. Ostatecznie „dopięła swego” rok później. Po 24 latach FKS Stal Mielec znów znalazła się w piłkarskiej elicie Polski.
Rankingi Stali Mielec w I lidze przed awansem pokazywały konsekwentny postęp – z każdym sezonem klub zbliżał się do celu. To była metodyczna odbudowa, nie przypadkowy sukces.
Ekstraklasa 2020-2025 – walka o utrzymanie
Powrót do Ekstraklasy nie oznaczał powrotu do świetności lat 70. Sezon 2023/24 zakończył się 11. miejscem w Ekstraklasie, co było zdecydowanie lepszym wynikiem niż obecna pozycja. To był spokojny sezon, w którym rankingi Stali Mielec pokazywały stabilną pozycję w środku tabeli.
Przez pięć sezonów w najwyższej klasie rozgrywkowej Stal nigdy nie była w czołówce – pozycja klubu w rankingach oscylowała między 10. a 15. miejscem. To pokazuje przepaść między złotymi latami a teraźniejszością. W latach 70. Stal regularnie kończyła sezon w pierwszej trójce, dziś walczy o sam pozostanie w elicie.
Porównanie frekwencji – symbol upadku
Stadion Stali pojemność 6864 miejsc (przed remontem 30 000). To doskonale obrazuje zmianę skali działania klubu. W latach 70. na mecze przychodziło do 40 tysięcy widzów, dziś stadion mieści prawie siedmiokrotnie mniej. Rankingi frekwencji Stali Mielec spadły drastycznie.
Sezon 2024/25 – spadek do I ligi
Po spadku z Ekstraklasy Stal rozpoczęła nowy rozdział w Betclic 1. Lidze. Pozycja klubu w rankingu I ligi jest obecnie przedmiotem intensywnej pracy sztabu szkoleniowego i zarządu. Stan na luty 2026 roku jest alarmujący – Stal Mielec obecnie zajmuje 16 miejsce w tabeli 1. Division.
To oznacza, że klub znów jest w strefie zagrożenia spadkiem. Pozycja Stali w rankingach I ligi jest najgorsza od czasu awansu do Ekstraklasy w 2020 roku. Dla porównania – w złotych latach Stal przez 13 sezonów nieprzerwanie grała w najwyższej klasie rozgrywkowej i regularnie kończyła w pierwszej trójce.
Infrastruktura – przepaść między epokami
Różnice w infrastrukturze doskonale pokazują zmianę pozycji klubu. W latach 70. Stal dysponowała jednym z najlepszych stadionów w Polsce – mogącym pomieścić 30 tysięcy widzów, z oświetleniem i pełną infrastrukturą. Gdy był mecz na stadionie, miasto praktycznie pustoszało. Wszyscy byli na stadionie. Jak nie było miejsca, to siedzieli na bieżniach, jak nie było miejsca na bieżni to na drzewach i na dachach okolicznych bloków – powiedział Grzegorz Lato.
Dziś stadion po modernizacji ma pojemność niewiele przekraczającą 6800 miejsc. To wciąż spełnia wymogi Ekstraklasy, ale skala jest nieporównywalna. Rankingi pojemności stadionów plasują Stal w dolnej części stawki ekstraklasowych aren.
Różnice w kontekście finansowym
W latach 70. Stal była wspierana przez potężną Wytwórnię Sprzętu Komunikacyjnego (WSK) – jeden z największych zakładów przemysłowych w Polsce. To dawało stabilność finansową i pozwalało na budowę silnej drużyny. Rankingi budżetów klubów stawiały Stal w czołówce.
Współcześnie Stal działa w zupełnie innym ekosystemie. Sponsorem tytularnym jest PGE od 2016 roku, ale budżet klubu nie pozwala na konkurowanie z wielkimi ośrodkami. Pozycja finansowa Stali w rankingach klubów ekstraklasowych jest w dolnej części tabeli – to bezpośrednio przekłada się na możliwości sportowe.
Szanse na odbudowę pozycji
Ostatnie mecze w I lidze pokazują, że droga powrotna do Ekstraklasy nie będzie łatwa. Stal musi odbudować nie tylko pozycję w tabeli, ale także zaufanie kibiców i stabilność finansową, która pozwoli na skuteczną walkę o awans.
Historia pokazuje, że Stal potrafi się podnosić – odbudowa od V ligi do Ekstraklasy zajęła 22 lata, ale była konsekwentna. Pytanie brzmi, czy klub ma zasoby i determinację, by znów wspiąć się na szczyt. Rankingi Stali Mielec w I lidze muszą się znacząco poprawić, jeśli klub ma myśleć o powrocie do elity.
Pomimo różnicy w rankingach, ostatnie bezpośrednie spotkania między Stalą a Jagiellonią Białystok były wyrównane, ze zwycięstwem Stali Mielec 2:1 w lutym 2025 roku. W 2024 roku Stal Mielec odniosła cenne zwycięstwo nad Jagiellonią Białystok wynikiem 3:2
Wnioski – od szczytu do walki o przetrwanie
Porównanie rankingów Stali Mielec z lat 70. i współczesności pokazuje dramatyczną różnicę w pozycji klubu. W złotych latach mielczanie byli w absolutnej czołówce polskiego futbolu – dwukrotni mistrzowie, ćwierćfinaliści Pucharu UEFA, klub z zawodnikami kadry narodowej. Dziś Stal walczy o utrzymanie w I lidze z 16. miejsca w tabeli.
| Aspekt |
Złote lata (lata 70.) |
Teraźniejszość (2026) |
| Pozycja w lidze |
Regularnie 1-3 miejsce |
16. miejsce w I lidze |
| Sukcesy |
2x mistrzostwo, ćwierćfinał PE |
Walka o utrzymanie |
| Frekwencja |
Do 40 000 widzów |
Stadion na ~7000 miejsc |
| Reprezentanci |
Lato, Kasperczak, Domarski |
Brak czołowych kadrowiczów |
| Rywale europejscy |
Real Madryt, Hamburg |
Brak gry w pucharach |
| Stabilność |
13 sezonów w I lidze |
Spadek po 5 sezonach |
Przepaść jest ogromna. Pozycja klubu w rankingu spadła z absolutnej czołówki do walki o przetrwanie na drugim poziomie rozgrywkowym. Stal Mielec pozostaje legendą polskiego futbolu, ale współczesne rankingi Stali pokazują, że droga do odzyskania dawnej świetności jest długa i niepewna.
Kluczowe pytanie brzmi: czy klub zdoła się ustabilizować i stopniowo odbudować pozycję, czy czeka go kolejny spadek i ponowna wędrówka po niższych ligach? Historia ostatnich 30 lat pokazuje, że w polskim futbolu nic nie jest dane raz na zawsze – nawet dwukrotnym mistrzom Polski.