Najczęstszy błąd początkujących spinningistów? Wychodzenie z założenia, że wszędzie wolno łowić szczupaka od tej samej daty. Efekt to mandaty, konfiskata sprzętu, a czasem utrata karty wędkarskiej. Tego da się łatwo uniknąć, jeśli zamiast sugerować się „zasłyszanymi datami”, sprawdzi się konkretny regulamin dla danej wody i roku. Poniżej zebrano aktualne zasady, typowe terminy i praktyczne wskazówki, które pozwalają bez stresu odpowiedzieć na pytanie: od kiedy można łowić szczupaka legalnie i zgodnie z przepisami.
Ogólny okres ochronny szczupaka w Polsce
Na większości wód w Polsce obowiązuje okres ochronny szczupaka od 1 stycznia do 30 kwietnia. To standard wynikający z Regulaminu Amatorskiego Połowu Ryb oraz przepisów państwowych, ale w praktyce wygląda to trochę inaczej w zależności od okręgu PZW i rodzaju wody.
W klasycznym ujęciu odpowiedź na pytanie „od kiedy można łowić szczupaka” brzmi więc: od 1 maja. Wtedy na większości jezior i zbiorników zaczyna się legalny sezon szczupakowy. Trzeba jednak pamiętać, że:
- niektóre okręgi PZW wydłużają okres ochronny (np. do 10 maja),
- w wybranych wodach specjalnych terminy mogą być krótsze lub dłuższe,
- na rzekach lokalne przepisy potrafią się różnić od zasad dla jezior.
Dlatego sama znajomość ogólnej daty 1 maja to za mało. Każdą wodę trzeba traktować osobno i za każdym razem sprawdzić, co jest wpisane w regulaminie.
Bezpieczne podejście: szczupaka wolno łowić od dnia zakończenia okresu ochronnego, określonego w regulaminie danego okręgu lub łowiska, przy zachowaniu minimalnego wymiaru i limitu dobowego.
Różnice między okręgami PZW i rodzajami wód
Największe zamieszanie wśród początkujących powoduje to, że nie ma jednego, uniwersalnego terminu startu sezonu na szczupaka dla całego kraju. Każdy okręg Polskiego Związku Wędkarskiego może wprowadzać własne modyfikacje.
Przykładowo: w jednym okręgu sezon zaczyna się normalnie 1 maja, w innym – dopiero 10 maja lub obowiązują wyjątki dla konkretnych jezior. Do tego dochodzą wody komercyjne, gdzie państwowy okres ochronny bywa skrócony lub zniesiony (ale zwykle z innymi ograniczeniami).
Rzeki nizinne vs jeziora i zbiorniki
W wielu okręgach przepisy rozróżniają wody stojące (jeziora, zbiorniki zaporowe) i wody płynące (rzeki, kanały). Zdarza się, że okres ochronny szczupaka na rzece jest krótszy niż na jeziorze w tym samym okręgu, ale bywa też odwrotnie.
Najczęstszy model:
- jeziora i zbiorniki: okres ochronny 1.01–30.04,
- rzeki: ten sam lub nieco inny termin, czasem z dodatkowymi lokalnymi wyjątkami.
Przy planowaniu pierwszych wypadów w sezonie warto od razu sprawdzić w regulaminie danego okręgu osobne zapisy dla:
- wód stojących,
- wód płynących,
- konkretnych wymienionych z nazwy zbiorników.
To najszybszy sposób, żeby uniknąć sytuacji, w której część wody (np. rzeka uchodząca do jeziora) ma inne zasady niż sam zbiornik.
Wody specjalne i łowiska komercyjne
Osobną kategorią są wody specjalne PZW oraz łowiska komercyjne (tzw. „komercje”). Tu odpowiedź na pytanie „od kiedy można łowić szczupaka” może być zupełnie inna niż w klasycznym RAPR.
Na wodach specjalnych PZW często obowiązują:
- dłuższe okresy ochronne,
- większy minimalny wymiar ochronny (np. 55–60 cm),
- zasada „złów i wypuść” dla szczupaka przez cały rok.
Na łowiskach komercyjnych właściciele czasem rezygnują z typowego okresu ochronnego, ale rekompensują to np. całkowitym zakazem zabierania szczupaka lub bardzo wysoką opłatą za rybę zabrana z łowiska. Zdarza się, że sezon na szczupaka zaczyna się tam wcześniej niż 1 maja.
W praktyce oznacza to, że nawet jeśli dany typ wód jest opisany w RAPR, to lokalny regulamin łowiska zawsze stoi wyżej – i to jego trzeba się trzymać. Regulaminy komercji bywają krótkie, ale zapisy dotyczące drapieżników są zwykle bardzo konkretne.
Minimalny wymiar szczupaka i limity dobowego połowu
Sam koniec okresu ochronnego nie oznacza jeszcze pełnej dowolności. Trzeba pilnować dwóch rzeczy: minimalnego wymiaru ochronnego i limitu dobowego.
W większości okręgów minimalny wymiar szczupaka to obecnie 50 cm. Często jednak spotyka się w regulaminach wyższe wartości, np. 55 cm, a nawet 60 cm na wodach no kill lub specjalnych. Stare informacje o wymiarze 45 cm są w coraz większej liczbie okręgów już po prostu nieaktualne.
Standardowy dobowy limit zabierania szczupaka to najczęściej:
- 2 sztuki szczupaka (łącznie z sandaczem i innymi dużymi drapieżnikami) dziennie na jednego wędkarza,
- w niektórych wodach – 1 sztuka lub całkowity zakaz zabierania.
Może się więc zdarzyć, że formalnie od 1 maja (lub innego terminu) wolno szczupaka łowić, ale nie wolno go zabierać z danej wody. Dla miłośników C&R to często idealne rozwiązanie: legalne spinningowanie przez cały sezon, bez kombinowania z limitem.
Minimalny wymiar i limit dobowy są równie ważne jak data rozpoczęcia sezonu. Z punktu widzenia straży rybackiej brak znajomości tych parametrów nie jest żadnym usprawiedliwieniem.
Jak sprawdzić aktualne przepisy przed wyjazdem na ryby
Wiedza „z internetu” albo zasłyszane na brzegu hasło „u nas od pierwszego maja można łowić szczupaka” to za mało. Aktualne zasady trzeba potwierdzić w oficjalnym źródle. Najprościej zrobić to w trzech krokach.
- Sprawdzenie okręgu PZW lub właściciela wody
Najpierw należy ustalić, kto zarządza wodą: jaki okręg PZW, gmina czy prywatny właściciel. Informacje często są na tabliczkach przy łowisku albo w opisach zbiorników w internecie.
- Pobranie aktualnego regulaminu
Na stronie internetowej okręgu PZW lub łowiska zwykle dostępny jest aktualny regulamin połowu ryb w formacie PDF. Tam znajdują się:
- okresy ochronne wszystkich gatunków,
- wymiary ochronne,
- limity dobowe,
- ewentualne dodatkowe zakazy (np. zakaz łodzi, zakaz kotwiczenia, zakaz żywca).
- Sprawdzenie wyjątków dla konkretnych wód
W wielu okręgach istnieje osobna tabela z wodami o zmienionych zasadach. Tam można znaleźć informacje, że np. na danym jeziorze:
- szczupak jest pod ochroną do 10 maja,
- obowiązuje wymiar 60 cm,
- obowiązuje zasada „złów i wypuść”.
Najrozsądniej jest zapisać sobie regulamin w telefonie albo wydrukować kilka kluczowych stron. Podczas ewentualnej kontroli łatwo wtedy pokazać, że przepisy są znane i stosowane.
Od kiedy można łowić szczupaka w praktyce – najczęstsze scenariusze
W praktyce odpowiedź na pytanie „od kiedy można łowić szczupaka” w Polsce da się zwykle sprowadzić do kilku typowych scenariuszy. Oczywiście są to uogólnienia – zawsze trzeba je skonfrontować z lokalnym regulaminem.
- Klasyczne jezioro lub zbiornik PZW
Najczęściej: okres ochronny 1.01–30.04, czyli sezon od 1 maja. Wymiar 50–55 cm, limit 1–2 szt./dobę.
- Rzeka nizinna w tym samym okręgu
Bywa identycznie jak na jeziorach, ale w niektórych okręgach okres ochronny jest minimalnie inny. Czasem pojawiają się lokalne zakazy dotyczące konkretnych odcinków, np. w miejscach tarliskowych.
- Woda specjalna PZW
Często sezon formalnie zaczyna się jak na innych wodach, ale funkcjonuje zasada C&R albo wyższy wymiar ochronny i bardzo restrykcyjny limit.
- Łowisko komercyjne z drapieżnikiem
W niektórych komercjach szczupak nie ma klasycznego okresu ochronnego, ale obowiązuje zakaz zabierania ryb lub wysokie dopłaty za każdą zabraną sztukę. Terminy są ustalane indywidualnie przez właściciela.
Warto też mieć w głowie, że początek sezonu nie zawsze oznacza najlepsze brania. Na niektórych jeziorach początek maja to jeszcze zimna woda i bardzo ostrożne brania, a prawdziwy festiwal zaczyna się dopiero w drugiej połowie miesiąca.
Praktyczne przygotowanie do startu sezonu szczupakowego
Kiedy wiadomo już, od kiedy można łowić szczupaka na konkretnej wodzie, zostaje kwestia sensownego przygotowania. Chodzi nie tylko o sprzęt, ale też o taktykę i podejście do ryby po zimowym okresie ochronnym.
Sprzęt i taktyka na pierwsze wyjścia w sezonie
Początek sezonu to specyficzny moment. Szczupak po tarle bywa chimeryczny, woda jest zimna, a przełowione łowiska szybko „uczą” ryby ostrożności. Warto więc dobrać sprzęt i przynęty pod realne warunki, a nie pod zdjęcia z katalogu.
Sprawdza się wtedy zazwyczaj:
- lżejszy kij spinningowy z górnym ciężarem wyrzutu w okolicach 20–30 g,
- cieńsze plecionki (np. 0,10–0,14 mm) i przypony fluorocarbonowe lub stalowe, ale możliwie dyskretne,
- średnie woblery, gumy 8–12 cm, obrotówki i wahadłówki prowadzone wolno, blisko dna.
W pierwszych tygodniach po zakończeniu okresu ochronnego szczupak często stoi płytko, w pobliżu trzcin i podtopionej roślinności. Zamiast objeżdżać całe jezioro, lepiej „docisnąć” kilka obiecujących zatok, przesmyków i podwodnych górek.
Istotne jest też podejście do samej ryby. Złowione szczupaki warto:
- szybko odhaczać przy użyciu szczypiec lub peanu,
- nie trzymać długo nad wodą do zdjęć,
- nie kłaść na gorącym, suchym pomoście – lepiej użyć mokrej maty lub trawy.
Przestrzeganie przepisów to jedno, a szacunek do ryby i łowiska – drugie. Zwłaszcza na początku sezonu takie podejście procentuje w kolejnych latach.
Podsumowanie – jak bezpiecznie ustalić, od kiedy można łowić szczupaka
Żeby nie mieć wątpliwości, od kiedy można łowić szczupaka na konkretnej wodzie, wystarczy trzymać się kilku prostych zasad. Nie opierać się na „ogólnym” 1 maja, tylko zawsze:
- ustalić, jaki to okręg PZW lub właściciel wody,
- pobrać aktualny regulamin na dany rok,
- sprawdzić osobne zapisy dla wód stojących, płynących i specjalnych,
- zapamiętać nie tylko datę, ale też wymiar ochronny i limit dobowy.
Dopiero wtedy sezon szczupakowy jest nie tylko skuteczny, ale przede wszystkim w pełni legalny. A to najlepsza podstawa do budowania własnej, długiej przygody ze szczupakiem – bez nerwowego oglądania się za patrolami straży na horyzoncie.
